استارتاپ
خانه » چرا استارت آپ ها در بورس ایران وارد شده اند؟
کسب و کار

چرا استارت آپ ها در بورس ایران وارد شده اند؟

چرا استارت آپ ها در بورس ایران وارد شده اند؟

عباس سیاح طاهری , پژوهشگر حکمرانی و اقتصاد دیجیتال در یادداشتی به بررسی موضوع ورود استارت آپ ها به بورس پرداخته است .
نوشته این یادداشت به شرح ذیل است :
«دولتمردان ادعا مینمایند ورود نخستین شرکت‌های استارت‌آپی نشانه‌ای از گذراندن دوران پرریسک و شفاف شدن حالت مالی آن‌ها و مایه دلگرمی دیگر استارت‌آپ‌ها و اعتماد سرمایه‌گذاران سنتی است . درمقابل گروهی دیگر , این گونه ورود به بورس در موقعیت گلخانه‌ای و حمایت‌های گهگاه عجیب و غریب دولتی را , ضربه به سرمایه مردمان میدانند . حالا اصل ماجرا چیست؟
ورود یک کسب‎وکار به بازار سرمایه یا این که به عبارت دیگر عرضه سهامشان در بورس , مدام برای آن ها پدیده خوشایندی است . به‌ویژه برای آن دسته از کسب‌وکارهای استارت‎آپی که توانسته‌اند روند پرچالش رویش و جذب سرمایه‌ها از منابع متفاوت را پشت سر نهاده و با ورود به بورس , در واقع , دوران بلوغ را تجربه کرده و برای هدف ها بلندمدت و رشد و گسترش بیشتر سرمایه‌گذاری نمایند . از طرفی , به پشتوانه این بلوغ بتوانند شاهد ورود سرمایه بیشتری به اکوسیستم استارت‎آپی باشند .
به هر حال , تب بورس‌ و بازار سرمایه حسابی این روزها داغ شده , تبی که از سال گذشته بالا گرفته و کماکان روند صعودی را طی می‌نماید .

روند رو به رشدی که نه فقط به مذاق سرمایه‎گذاران خرد خوش آمده بلکه به یکی‌از بازوهای اجرایی دارای اهمیت دولت برای پیشبرد برنامه‌های اقتصادی تبدیل شده‌است . حتی‌در درین میان , دولت درصدد است برای ورود استارت‎آپ‌ها به بورس تسهیلاتی مهیا نماید طوری که صندوق نوآوری و شکوفایی از طرح پیشنهادی برای تسهیل‎گری این ورود خبر می دهد و از طرفی سازمان بورس و اوراق بهادار برای ایجاد تابلوی جدید برای شرکت‌های استارت‌آپی و متناسب‌سازی شرایط پذیرش با ویژگی‌های شرکت‌های نوآور اعلام آمادگی مینماید .
بنابر گفته مدیران وزارتخانه ارتباطات و سازمان بورس , ورود استارت‎آپ‌ها به بورس اتفاقی است که دیر یا زود رخ میدهد و تا پایان سال جاری شاهد عرضه عمومی سهام چند استارت‎آپ از جمله دیجی‌کالا و کافه‌بازار در بازار سرمایه خوا‌هیم بود .
اتفاقی که از زمان مطرح شدن مورد استقبال اکوسیستم استارت‎آپی و سرمایه‌گذارانی قرار گرفته که در‌این اکوسیستم تامین مالی می‌کنند .

به گفته فعالان این حوزه , در شرایط فعلی اقتصاد کشور که روزهای سختی بر کسب‌وکارها می‌گذرد , چنین اتفاقی میتواند برای استارت‌آپ‌ها نویدبخش باشد و نظر سرمایه‎گذاران جدید را جلب نماید . البته از لحاظ آن ها باید نگران دو مقوله در‌این در میان بود ; در آغاز هیجانی است که در بازار سرمایه و به تبع آن در اکوسیستم استارت‌آپی کشور تولید میشود . می بایست مراقب بود که‌این هیجان به مثابه حبابی نباشد که ترکیدن آن به تضعیف و از بین رفتن اکوسیستم استارت‎آپی کشور به اتمام برسد . نظیر تجربه تلخی که در بحران حباب دات‌کام در آمریکا رخ داد .
مورد دیگر , واکنش پرهیجان و ذوق‌زده دولت به ورود استارت‌آپ‌ها به بورس است ; چراکه انتظار میرود دولت صرفاً در نقش یک ناظر در این فرآیند ظاهر شود و نگذارد تصمیماتش روند بازار را تحت‌الشعاع قرار دهد و آن را روند طبیعی و واقعی آن خارج نماید . به بیان دیگر دولت از این شرایط نباید ذوق زده شود , اصلاً بهتر است واکنشی نشان ندهد و بگذارد استارت‌آپ‌ها هم مثل بقیه شرکت‌ها سهام خویش را در بورس عرضه نمایند و صرفاً به نقش ناظر بودن کفایت نماید . شایسته ترین قاضی برای شرکت‌های آغاز آپی عکس العمل بازار سرمایه است .

پس اشتیاقی که هم اکنون مدیران دولتی برای ورود استارت‌آپ‎ها به بورس نشان میدهند , به حیث اقتصادی منطقی نیست . امیر ناظمی , معاون وزیر ارتباطات , در مذاکره با وبسایت آی‌تی ایران میگوید : «ایجاد یک تابلوی مخصوص استارت‌آپ‌ها در بورس درحال پیگیری است

و بنابراین هر پنج استارت‌آپی که درین سطح آماده عرضه عمومی سهام می‌باشند و سایر استارت‌آپ‌ها میتوانند ذیل این تابلو به عرضه سهام بپردازند . »
به‌نظر میرسد تخصیص تابلو جداگانه برای استارت‎آپ‌ها برگرفته از تجربیات سایر کشورها است . اتخاذ شیوه تازه برای ورود استارت‌آپ‌ها به بورس درحالی است که‌این این شیوه هنوز در ایران تجربه نشده است , در نتیجه پیش‌بینی اولیه حضور استارت‌آپ‌های ایرانی در بورس را دشوار می کند .

بگذارید کمی به عقب برگردیم .

چرا استارت‌ آپ ها باید وارد بورس شوند؟ چه تغییراتی در ساختار یک کمپانی بایستی رخداد بیافتد تا بتواند وارد بورس شود؟ شرایط ورود به بورس برای شرکت‌های استارت آپی چه تفاوتی با دیگر شرکت‌ها دارد؟
ممکن است مرور برخی قوانین عمومی شرکت‌ها برای ورود به بورس خالی از لطف نباشد .
· در زمان پذیرش نباید بیشتر از ۸۰ درصد از سهام شرکت در اختیار کمتر از ۱۰ سهام‌دار باشد .
· شرکت می بایست در دو دوره متوالی سودآور بوده و امکان سودآوری آن در آینده وجود داشته باشد و زیان انباشته نداشته باشد .
· نسبت دستمزد صاحبان سهام کمپانی به کل دارائی‌ها , از حد مطلوب برخوردار بوده و از ۳۰ درصد کمتر نباشد . در‌حالتی که که نسبت مذکور از دستکم رقم خورده در‌این بند کمتر باشد , لکن به تشخیص هیأت قبول از حد مناسب برخوردار باشد , می بایست نسبت حقوق و دستمزد صاحبان سهام به دارائیهای اثبات – به ارزش تمام شده – دست کم از ۵۰ درصد کمتر نباشد .
عالی است استارت آپ های مدعی ورود به بورس لااقل در این ۳ عنوان حالت شرکت خود را به صورت شفاف اعلام نمایند . تا جایی که ذهن نویسنده کمک مینماید تمام این شرکت‌ها ضرر و زیان ده بوده و فقط دیجی کالا آن هم بعلت عدم گسترش خدمات خویش در سال قبل , توانسته است به مرحله مالی صفر – و نه سود دهی – رسد .
موضوع دیگر شیوه ارزش گزاری این مجموعه هاست .

نظام پیشنهادی شرکت‌های استارت ‌آپ برای ارزش گزاری نظام مقایسه‌ای است که ارزش یک شرکت را در مقایسه با شرکت‌های شبیه آن کمپانی انتخاب مینماید . این نوع ارزش گزاری سبب ساز رشد حبابی ارزش شرکت‌ها می‌شود .

از سوی دیگر بعلت نبودن مشابه بسیاری از شرکت‌ها در داخل کشور , این شرکت‌ها خویش را با مثال فرنگی مقایسه کرده و بها گذاری بر پایه ی دلار صورت میگیرد که به کاذب شدن و ارتقا حباب قیمتی امداد مینماید و بها کمپانی را چیزی زیاد بیشتر از حقیقت نشان می دهد . انتشار گزارشات ارزش گذاری شرکت‌ها به خوبی قادر است این شبهه را مرتفع و از تضییع سرمایه مردم جلوگیری نماید .
در بورس معادل ۳۰ درصد حجم سهام می بایست نقدا و به صورت وثیقه در نزد شرکت سرمایه گذاری مرکزی بورس قرار گیرد و همچنین معادل ۳۰ درصد سهام شرکت‌ها در بورس اوراق بهادار و فرابورس به عنوان وثیقه تسهیلات پذیرفته می گردد . حال سوال اساسی آن است

که شرکت‌های استارت آپ چه بودجه قابل تملیکی برای وثیقه گذاری دارند؟ این شرکت‌ها عموماً دارایی خود را شبکه خویش می دانند . سوال مهم این است که با یک قطعی ساده اینترنت که در ایران اصلاً امر دشواری نیست , تکلیف این دارایی چه می‌شود؟ و ارزش روز آنچه خواهد شد؟ ممکن است سوال خوب تر آن است که ارزش بنیادین این شرکت‌ها به صورت واضح اعلام شود تا سرمایه گذاران و فعالان بازار سرمایه به خوبی بدانند بر روی چه شرکتی و با چه خالص بها میزان دارایی ( NAV ) در حال سپرده گذاری میباشند .

نوشته های مشابه

لوگو جذاب چه تاثیری در جذب مخاطب دارد؟

مدیر جوان

تصمیم گیری اهسته مدیران جدید راهکاری ابتدایی

مدیر جوان

مدیران جدید , تصمیم گیری های آهسته!

مدیر جوان

نظر خود را منتشر کنید